Wystarczy jeden poważny incydent cybernetyczny, aby sprawnie funkcjonujące przedsiębiorstwo straciło dostęp do kluczowych systemów, danych klientów lub możliwości realizowania zamówień. Cyberatak może zatrzymać produkcję, sparaliżować sprzedaż internetową i wygenerować koszty znacznie wykraczające poza naprawę komputerów. Dlatego cyberbezpieczeństwo przestaje być wyłącznie zagadnieniem technicznym. Staje się jednym z ważniejszych elementów zarządzania ryzykiem biznesowym.
Cyberatak na firmę może oznaczać nie tylko utratę danych, ale również przerwę w działalności, odpowiedzialność wobec kontrahentów i poważne straty finansowe. Właśnie dlatego przedsiębiorcy powinni analizować zarówno sposoby zapobiegania incydentom, jak i możliwości ograniczania ich konsekwencji, w tym odpowiednio dobrane ubezpieczenie Cyber Risk.
Cyberataki na polskie firmy. Co pokazują najnowsze dane?
Zagrożenia cybernetyczne nie są wyłącznie teoretycznym problemem opisywanym przez specjalistów ds. bezpieczeństwa informatycznego.
Według raportu CERT Polska za 2025 rok zespół otrzymał 658 320 zgłoszeń, na podstawie których zarejestrowano 260 783 incydenty cyberbezpieczeństwa. Liczba zarejestrowanych incydentów była o 152% wyższa niż rok wcześniej.
Szczególnie istotne są dane dotyczące ataków ransomware, czyli incydentów polegających między innymi na blokowaniu dostępu do systemów lub danych i żądaniu okupu.
W 2025 roku CERT Polska odnotował 179 incydentów ransomware, wobec 147 w 2024 roku. Oznacza to wzrost o około 22%.
Autorzy raportu wskazują, że ransomware pozostaje jednym z zagrożeń o szczególnie destrukcyjnym wpływie na działalność organizacji.
Źródło: NASK, Raport CERT Polska za 2025 rok, 8 kwietnia 2026 r.
Dane te nie oznaczają, że każda firma zostanie zaatakowana, ale pokazują skalę problemu i potrzebę traktowania bezpieczeństwa cyfrowego jako części strategii zarządzania przedsiębiorstwem.
Co może się wydarzyć, gdy cyberatak zatrzyma działalność firmy?
Wyobraźmy sobie średniej wielkości przedsiębiorstwo handlowe prowadzące sprzedaż internetową. Firma korzysta z systemu zarządzania magazynem, platformy e-commerce oraz oprogramowania księgowego.
Pracownik otwiera spreparowaną wiadomość e-mail i uruchamia złośliwy załącznik. Atakujący uzyskują dostęp do części infrastruktury, a następnie blokują kluczowe systemy.
Następnego dnia pracownicy nie mogą realizować zamówień, dział księgowości traci dostęp do dokumentów, a magazyn nie jest w stanie przygotowywać przesyłek.
Przedsiębiorstwo musi równocześnie:
- ustalić przyczyny i skalę incydentu,
- zabezpieczyć pozostałą infrastrukturę,
- przywrócić dostęp do systemów i danych,
- ocenić, czy doszło do naruszenia ochrony danych osobowych,
- poinformować odpowiednie osoby i instytucje, jeśli wymagają tego przepisy,
- zorganizować zastępczy sposób obsługi klientów,
- ograniczyć finansowe konsekwencje przestoju.
W takim przypadku koszt usunięcia złośliwego oprogramowania może stanowić jedynie niewielką część łącznej straty.
Jakie koszty generuje cyberatak na przedsiębiorstwo?
Skala strat zależy od rodzaju zdarzenia, wielkości organizacji, charakteru jej działalności oraz stopnia przygotowania na incydenty.
Przestój w działalności i utracone przychody
Jeśli cyberatak uniemożliwia sprzedaż, produkcję lub świadczenie usług, firma może utracić część przychodów, jednocześnie nadal ponosząc koszty stałe.
W przypadku działalności silnie uzależnionej od systemów informatycznych nawet stosunkowo krótka niedostępność kluczowych aplikacji może mieć istotne konsekwencje finansowe.
Odzyskiwanie danych i przywracanie systemów
Po incydencie konieczne może być zaangażowanie specjalistów zajmujących się analizą powłamaniową, usuwaniem złośliwego oprogramowania, odtwarzaniem infrastruktury i przywracaniem danych.
W niektórych przypadkach odbudowa systemów wymaga wymiany sprzętu, odtworzenia konfiguracji oraz dodatkowych testów bezpieczeństwa.
Roszczenia klientów i kontrahentów
Jeżeli incydent doprowadził do szkody po stronie innych podmiotów, przedsiębiorstwo może zostać skonfrontowane z roszczeniami wynikającymi z określonych podstaw prawnych lub postanowień umownych.
Nie każdy cyberatak automatycznie oznacza powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej. Znaczenie mają konkretne okoliczności, przepisy i zobowiązania firmy.
Obsługa naruszenia danych osobowych
Jeżeli incydent dotyczy danych osobowych, przedsiębiorstwo powinno ocenić, czy wystąpiło naruszenie ich ochrony oraz jakie obowiązki wynikają z RODO.
Zgodnie z art. 33 RODO administrator zgłasza właściwemu organowi naruszenie bez zbędnej zwłoki, w miarę możliwości nie później niż 72 godziny od jego stwierdzenia, chyba że jest mało prawdopodobne, by naruszenie skutkowało ryzykiem dla praw lub wolności osób fizycznych.
W określonych sytuacjach konieczne może być także zawiadomienie osób, których dane dotyczą.
Więcej informacji: Urząd Ochrony Danych Osobowych – zasady zgłaszania naruszeń.
Straty wizerunkowe
Naruszenie bezpieczeństwa danych może negatywnie wpłynąć na relacje z klientami i partnerami biznesowymi.
Odbudowa zaufania wymaga niekiedy dodatkowych działań komunikacyjnych, organizacyjnych i inwestycji w bezpieczeństwo.
Czym jest ubezpieczenie Cyber Risk?
Ubezpieczenie Cyber Risk, nazywane również ubezpieczeniem ryzyk cybernetycznych, to rozwiązanie umożliwiające objęcie ochroną określonych finansowych konsekwencji incydentów związanych z bezpieczeństwem informatycznym.
W zależności od warunków umowy polisa może zapewniać zarówno określone świadczenia finansowe, jak i dostęp do specjalistycznych usług związanych z reagowaniem na cyberatak.
Wśród możliwych elementów ochrony znajdują się:
- Wsparcie informatyków śledczych – pomoc w ustaleniu przyczyn i zakresu incydentu.
- Odzyskiwanie danych – pokrycie określonych kosztów przywracania informacji i systemów.
- Przerwa w działalności – ochrona określonych strat finansowych wynikających z przestoju, na zasadach wynikających z polisy.
- Odpowiedzialność wobec osób trzecich – ochrona przed określonymi roszczeniami związanymi ze zdarzeniem cybernetycznym.
- Obsługa naruszenia danych – wsparcie prawne, techniczne i organizacyjne, jeżeli przewiduje je umowa.
- Reagowanie na cyberwymuszenia – określone usługi specjalistyczne i koszty związane z incydentami ransomware, w granicach przewidzianych polisą i prawem.
Nie należy przy tym zakładać, że każda polisa obejmie wszystkie wymienione sytuacje. Zakres świadczeń, limity, wyłączenia i wymagania wobec przedsiębiorstwa mogą znacząco różnić się pomiędzy ofertami.
Czy ubezpieczenie Cyber Risk pokrywa okup żądany przez hakerów?
To jedno z pytań często pojawiających się przy rozmowach o ochronie cybernetycznej.
Niektóre rozwiązania ubezpieczeniowe mogą przewidywać wsparcie specjalistów prowadzących działania związane z cyberwymuszeniem, a w określonych przypadkach także pokrycie konkretnych kosztów związanych z takim zdarzeniem.
Nie oznacza to jednak, że ubezpieczyciel automatycznie finansuje zapłatę okupu.
Znaczenie mają warunki umowy, obowiązujące prawo, ewentualne ograniczenia sankcyjne i procedury uzgadniania działań z ubezpieczycielem.
Co ważne, zapłacenie okupu nie daje pewności odzyskania danych ani zakończenia incydentu. Dlatego kluczowe znaczenie ma profesjonalne reagowanie, zabezpieczenie dowodów i współpraca z odpowiednimi specjalistami.
Czy mała firma również potrzebuje ochrony przed cyberatakami?
Cyberbezpieczeństwo nie jest problemem zarezerwowanym dla wielkich korporacji.
Małe i średnie przedsiębiorstwa korzystają z poczty elektronicznej, bankowości internetowej, systemów księgowych, narzędzi do zarządzania sprzedażą i baz danych klientów.
Wystarczy, że jeden z tych elementów stanie się niedostępny, aby zakłócić codzienną działalność.
W niewielkiej organizacji dodatkowym problemem może być brak własnego zespołu specjalistów ds. cyberbezpieczeństwa oraz ograniczona możliwość szybkiego zorganizowania wsparcia technicznego.
Dlatego analiza potrzeb w zakresie Cyber Risk powinna wynikać przede wszystkim z rzeczywistego uzależnienia przedsiębiorstwa od technologii, rodzaju przetwarzanych danych oraz możliwych konsekwencji finansowych incydentu.
Jak ograniczyć ryzyko cyberataku? Pięć działań dla przedsiębiorcy
Ubezpieczenie może stanowić element strategii bezpieczeństwa, ale nie zastępuje działań zapobiegawczych.
1. Wprowadź uwierzytelnianie wieloskładnikowe
Dodatkowy mechanizm weryfikacji logowania utrudnia przejęcie kont nawet wtedy, gdy hasło trafi w ręce nieuprawnionej osoby.
2. Regularnie aktualizuj oprogramowanie
Nieaktualne systemy i aplikacje mogą zawierać znane podatności wykorzystywane przez przestępców.
Przedsiębiorstwo powinno posiadać procedurę aktualizowania kluczowych elementów infrastruktury.
3. Twórz i testuj kopie zapasowe
Samo wykonywanie backupów nie wystarczy. Należy również sprawdzać, czy dane można rzeczywiście odtworzyć.
Istotne jest także odpowiednie odseparowanie kopii od podstawowej infrastruktury, aby ograniczyć ryzyko ich zniszczenia podczas ataku.
4. Szkol pracowników
Próby wyłudzania danych i nakłaniania użytkowników do wykonywania niebezpiecznych działań pozostają istotnym elementem działalności cyberprzestępców.
Pracownicy powinni potrafić rozpoznawać podejrzane wiadomości, fałszywe strony logowania i nietypowe prośby o wykonanie przelewu lub przekazanie informacji.
5. Przygotuj plan reagowania na incydent
Warto wcześniej ustalić, kto odpowiada za pierwszą reakcję, kontakt ze specjalistami IT, zarządzanie komunikacją i podejmowanie decyzji biznesowych.
Przydatna jest również dostępna poza głównymi systemami lista kontaktów awaryjnych.
Jak wybrać ubezpieczenie Cyber Risk dla przedsiębiorstwa?
Dobór ochrony powinien rozpocząć się od analizy działalności firmy i najważniejszych ryzyk cybernetycznych.
Sklep internetowy będzie szczególnie wrażliwy na niedostępność platformy sprzedażowej. Biuro rachunkowe może koncentrować się na ochronie danych i ciągłości obsługi klientów, natomiast zakład produkcyjny powinien zwrócić uwagę na zależność procesów technologicznych od systemów informatycznych.
Podczas porównywania polis należy analizować nie tylko cenę, lecz także:
- zakres objętych ochroną zdarzeń,
- sumę ubezpieczenia i podlimity odpowiedzialności,
- okresy wyczekiwania oraz zasady obliczania strat związanych z przestojem,
- wyłączenia i wymagane zabezpieczenia informatyczne,
- dostępność specjalistów reagujących na incydenty,
- procedury zgłaszania szkody i uzyskiwania zgody na poniesienie kosztów.
W takiej analizie pomocny może być broker ubezpieczeniowy specjalizujący się w obsłudze przedsiębiorstw.
Guardian Progress Broker wspiera firmy w identyfikowaniu ryzyk biznesowych, analizie istniejącej ochrony i doborze ubezpieczeń Cyber Risk dostosowanych do charakteru prowadzonej działalności.
Profesjonalna analiza warunków ubezpieczenia pozwala ocenić, czy proponowana polisa odpowiada rzeczywistym potrzebom przedsiębiorstwa oraz na jakie ograniczenia ochrony należy zwrócić szczególną uwagę.
FAQ – najczęstsze pytania o cyberataki i ubezpieczenia Cyber Risk
Czy ubezpieczenie Cyber Risk jest obowiązkowe?
Co do zasady nie istnieje powszechny obowiązek posiadania polisy Cyber Risk przez wszystkie przedsiębiorstwa. Niektóre organizacje mogą jednak podlegać szczególnym wymaganiom w zakresie cyberbezpieczeństwa lub zobowiązaniom wynikającym z zawartych umów.
Czy ubezpieczenie cybernetyczne obejmuje ransomware?
Może obejmować określone skutki incydentów ransomware, ale rzeczywisty zakres zależy od warunków polisy. Należy zweryfikować definicje zdarzeń, wyłączenia oraz dostępne świadczenia.
Czy mała firma może wykupić ubezpieczenie Cyber Risk?
Tak. Rozwiązania ubezpieczeniowe dotyczące ryzyk cybernetycznych mogą być dostępne również dla małych i średnich przedsiębiorstw. Warunki zawarcia umowy i wymagania dotyczące zabezpieczeń zależą od ubezpieczyciela.
Czy polisa pokryje koszty odzyskania danych?
Niektóre polisy obejmują określone koszty odzyskiwania danych i przywracania systemów. Zakres świadczeń może być ograniczony limitami i dodatkowymi warunkami.
Czy ubezpieczenie zastępuje firmowe zabezpieczenia IT?
Nie. Ubezpieczenie może ograniczyć określone konsekwencje finansowe cyberataku, natomiast zabezpieczenia techniczne, procedury organizacyjne i szkolenia służą przede wszystkim zapobieganiu incydentom oraz ograniczaniu ich skutków.
Podsumowanie
Cyberatak na firmę to ryzyko, które powinno interesować nie tylko informatyków, ale również właścicieli przedsiębiorstw, zarządy i osoby odpowiedzialne za finanse.
Skutki incydentu mogą obejmować przestoje, utratę przychodów, koszty odzyskiwania danych, roszczenia kontrahentów i konieczność prowadzenia działań kryzysowych.
Najskuteczniejsze podejście polega na połączeniu profilaktyki, odpowiednich zabezpieczeń technicznych, planu reagowania oraz świadomie dobranej ochrony ubezpieczeniowej.
Ubezpieczenie Cyber Risk nie eliminuje zagrożenia cyberatakiem, ale może stanowić ważny element strategii ograniczania jego finansowych konsekwencji.